Tijdens zijn lange bestaan is onze planeet ingrijpend getransformeerd, en dat is niet alleen een geologisch proces geweest. Het leven op aarde heeft de lucht veranderd, de rotsen en de landschappen. Zelfs de kleur van de hemel is anders geworden en de verscheidenheid van mineralen in de bodem is toegenomen. Op hun beurt zijn al die veranderingen weer van invloed geweest op de ontwikkeling van het leven. Biologie en geologie zijn veel meer met elkaar verstrengeld dan we denken.
In Hoe de aarde het leven vormde, en het leven de aarde gaat Olivia Judson op zoek naar het onderliggende patroon in de geschiedenis van de planeet. Zij onderscheidt vijf tijdperken, die corresponderen met het ontstaan van levensvormen die een nieuwe energiebron tot hun beschikking hebben. In elk nieuw tijdperk wordt de diversiteit van het leven groter, en naarmate de ecosystemen rijker worden, neemt ook de impact die het leven op de planeet heeft toe.
Zo ontstaat een volkomen nieuw inzicht in de manier waarop de aarde en al het leven daarop elkaar voortdurend beïnvloeden - een verhaal waarin ook de menselijke invloed op de aarde aan de orde komt.
